سوره مائده - آیه 58 - جزء 6
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ
معنای آیه
و چون برای نمازْ ندا در می دهید، آن را به مسخره و بازی می گیرند؛ این کار زشتشان به سبب این است که آنان گروهی هستند که [در حقایق و معارف] اندیشه نمی کنند.
تفسیر قرآن
جمعي از يهود و نصارا وقتي صداي مؤذّن را مي شنيدند و يا قيام مسلمانان براي نماز را مي ديدند، مسخره ميكردند. قرآن كريم در اين آيه مسلمانان را از طرح دوستي با اين گونه افراد بر حذر مي دارد (مجمع البيان) و مي فرمايد: وقتي كه براي اقامه ی نماز اذان مي گوييد، بعضی چون نابخردند آن را مسخره مي كنند.
يک مسيحي با هيبت و خوش بيان به مدينه آمد، کسی به پيامبر (ص) گفت: اين نصرانی چقدر عاقل است؟ آن حضرت به او فرمود: «مَه، اِنَّ العاقِلَ مَن وَحَّدَ اللهَ وَ عَمِلَ بِطاعَتِهِ: ساکت، عاقل کسی است که خدا را يکی بداند و به دستورش عمل کند. (تحف العقول، ص 54). از اين گفتار پيامبر اکرم (ص) فهميده می شود، که مؤمن بايد به درجه ای از رشد برسد، که موحّدان صالح العمل را عاقل و کافران را سفيه بداند.
امام صادق (ع) فرموده: هنگامي كه جبرئيل اذان را آورد، سر پيامبر (ص) در دامان علي (ع) بود. جبرئيل اذان و اقامه را به پيامبر (ص) تعليم داد، چون پيامبر (ص) سرش را برداشت، از علي (ع) سؤال كرد: آيا صداي اذان جبرئيل را شنيدي؟ عرض كرد: آري. پيامبر (ص) فرمود: بلال را (كه صداي رسايي داشت) حاضر كن و اذان و اقامه را به او تعليم ده. علي (ع) بلال را حاضر كرد و اذان را به او تعليم داد. (وسايل 4/612)
اذان با نام خداى بزرگ آغاز مى شود، بعد از گواهی به وحدانيت او و رسالت پيامبر اسلام (ص) و دعوت به رستگارى و فلاح و عمل نيك و نماز با ياد خدا پايان مى گيرد؛ ولی همان طوری که باطن و محتويات اذان زيباست، بايد به صورتى زيبا و صداى خوب هم ادا شود.
هر ملّتى در هر عصر و زمانى براى برانگيختن عواطف افراد خود و دعوت آن ها به وظائف دینی شعارى دارد. مسيحيان با نواختن صداى ناموزون ناقوس پيروان خود را به كليسا دعوت مى كنند؛ ولى در اسلام براى اين دعوت از اذان استفاده مى شود كه به مراتب رساتر و مؤثّرتر است.
«گلادستون» سیاستمدار معروف انگلیسی در یک سخنرانی اظهار داشت: تا هنگامى كه نام محمّد در مأذنه ها بلند است و كعبه پا برجاست و قرآن رهنما و پيشواى مسلمانان است، امكان ندارد پايه هاى سياست ما در سرزمين هاى اسلامى استوار و بر قرار گردد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر