معنای آیه
اين آيه به مؤمنين مي فرمايد: «يهود و نصارا را يار نگيريد؛ آن ها دوست و يار يکديگرند؛ پس هر كس از شما با آنان يار شود، او هم از ايشان است؛ و دوست آنان مانند خود آنان ستمگر و ظالم است؛ و خدا هم ستمگران را هدايت نمي كند.»
ذكر يهود و نصارا از باب نمونه است، وگرنه ولايت هيچ كافرى را نبايد پذيرفت.
بعد از جنگ بدر، عبادة بن صامت به پيامبر اكرم (ص) عرض كرد: من هم پيماناني از يهود دارم و چون ما را تهديد مي كنند، من از هم پيماني با آنان برائت مي جويم، هم پيمان من تنها خدا و پيامبر او و مؤمنين اند. عبدالله بن اُبي گفت: ولي من با بني قريضه و بني نضير پيمان دارم و از حوادث بيم دارم و به آن ها نيازمندم. پيامبر (ص) فرمود: آنچه در مورد دوستي با يهود بر عباده مي ترسيديم، بر تو بيشتر مي ترسم. عبدالله گفت: حال كه چنين است من هم با آن ها قطع رابطه مي كنم. اين آيات نازل شد و مسلمانان را از هم پيماني با يهود و نصارا برحذر داشت. (مجمع البیان)
با توجّه به شأن نزول آيه معلوم است، که منظور آيه اين نيست كه مسلمانان هيچ گونه رابطه تجارى و اجتماعى با يهود و مسيحيان نداشته باشند؛ بلكه منظور اين است كه با آن ها هم پيمان نگردند و در برابر دشمنان روى دوستى آن ها تكيه نكنند؛ بنابراين، آن دسته از دولت هاي اسلامي كه رابطه ولايت از كفّار دارند، از كفّارند، نتيجه پذيرش ولايت كفّار، قطع ولايت خداست.
پس نه كفّار را باید «ولىّ» خود گرفت و نه با آنان كه ولايت كفّار را پذيرفته اند، رابطه ولايت داشت.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر