سوره مائده - آیه 49 - جزء 6
وَأَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ
معنای آیه
و میان آنان بر طبق آنچه خدا نازل کرده است داوری کن، و از هواهای نفسانی آنان پیروی مکن، و از آنان برحذر باش که مبادا تو را از بخشی از آنچه خدا به سویت نازل کرده است، منحرف کنند. پس اگر [ازداوری حکیمانه ات] روی گردانند، بدان که خدا می خواهد آنان را به سبب پاره ای از گناهانشان مجازات کند؛ و مسلماً بسیاری از مردم فاسق اند.
تفسیر قرآن
ابن عبّاس گفته: جمعى از بزرگان يهود برای انحراف پيامبر اکرم (ص) تبانی كردند و نزد آن حضرت آمدند و گفتند: ما دانشمندان و اشراف يهوديم و اگر ما از تو پيروى كنيم، ساير يهوديان نيز از ما تبعيّت مي كنند، ولي در ميان ما نزاعي است؛
اگر در اين نزاع به نفع ما داوري كني، به تو ايمان خواهيم آورد، اين آيه نازل شد (المنار) و به پیامبر اکرم (ص) فرمود: در ميان مردم بر طبق حكم خداوند داوري كن و تابع اميال آن ها نشو؛ و از آنان حذر كن، كه مبادا تو را از بعضي از آنچه خدا بر تو نازل كرده، منحرف سازند. و اگر اهل كتاب در برابر داوري عادلانه تو تسليم نشوند، بدان که خدا مي خواهد به خاطر بعضي از گناهانشان آن ها را مجازاتشان كند.
هر گاه گفته شود: بنابر: «وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ» امكان دارد پيامبر (ص) از حقّ منحرف شود و اين هم خلاف عصمت انبياست، گوييم: معصوم بودن پيامبر و امام بدان معني نيست، كه گناه برايشان محال است وگرنه براي آنان فضيلتي نيست؛ چنان كه علم به آلوده بودن غذايي، مانع انسان از خوردن آن غذا نیست؛ بلكه معصوم كسي است كه با توانايي مرتكب گناه نشود؛ هرچند اين عدم ارتكاب به خاطر تذكّرات الاهي باشد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر