تفسیر قرآن

آن گاه براي توبه دزد مي‏ فرمايد: هر كه بعد از ستمی توبه كند و در مقام اصلاح بر آيد، خدا او را خواهد بخشيد؛ زيرا خدا آمرزنده و مهربان است.

اكثر فقها فرموده اند: دزد اگر قبل از ثبوت سرقت توبه كند و مال را پس بدهد، هم حدّ سرقت از او برداشته مي‏شود و هم در آخرت بخشيده مي شود؛ ولي وقتي جرم او ثابت شد، نقش توبه تنها براي قيامت است.

اجراي حدّ دزدي يعني بريدن دست، شرايطي دارد، از جمله:‌ متاع سرقت شده حدّ اقلّ يك دينار (يك چهارم مثقال طلا) ارزش داشته باشد، از جاي محفوظي همچون خانه، مغازه و جيب هاي داخلي دزيده شده باشد، در قحط سالي نباشد، سارق عاقل، بالغ و مختار باشد، سرقت پدر از مال فرزند‌ يا سرقت شريك از مال مورد شركت اين حكم را ندارد. سرقت ميوه از درختان باغ و به اشتباه بردن كسي مال ديگري نيز اين حكم ندارد. در صورت عدم شرايط بالا، دزدي كيفرهاي ديگري به نام «تعزير» دارد، يعني بسته به شخص و مال دزديده شده، مجازات آن فرق مي كند‌ و تعيينش با قاضي اسلامي است.

قطع دست دزد براي مرحله اوّل است، بار دوّم پاي چپ از وسط قدم قطع مي شود، بار سوّم كيفر حبس ابد دارد و مرحله چهارم اعدام. (مجمع )

در بريدن دست و بعد پا، ضربه آبرويي وعبرت ديگران هم مطرح است.

در حديثي، پيامبر اسلام (ص) بدترين نوع سرقت را سرقت از نماز و ناقص انجام دادن ركوع و سجود دانسته است (تفسير قرطبي). و طبق اين بيان، بعضي مذاهب اسلامي در تلاوت سوره حمد، جمله: «بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحيمِ» را سرقت مي كنند.

كسي در شعري از سيّد مرتضيٰ پرسيد: دستي كه ديه ی آن پانصد دينار است، چرا بايد به خاطر ربع دينار بريده شود؟ سيّد در جوابش نوشت: «عزّت امانت آن دست را گران قيمت كرد و ذلّت خيانت بهاي آن را پايين آورد». (تفسير نمونه)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر