تفسیر قرآن

از آنجا كه يهود به خاطر حسد به پيامبر اسلام (ص) ايمان نمي آوردند، از اين آيه به بعد، داستان هابيل و قابيل فرزندان آدم و كشته شدن هابيل توسّط قابيل بر اثر حسد بيان شده است؛ پس مي فرمايد: داستان هابيل و قابيل پسران آدم را به راستی بر آن ها بخوان، كه هركدام يك قرباني براي تقرّب به پروردگار انجام دادند، قرباني هابيل پذيرفته شد، ولي قرباني قابيل پذيرفته نشد و به او گفت: تو را حتماً خواهم كشت؛ هابيل به او گفت: خدا قربانی را تنها از پرهيزگاران می پذیرد.

«بِالحقّ» بسا اشاره به سرگذشت هابيل و قابيل در تورات با خرافات است؛ امّا آنچه در قرآن آمده عين واقعيّتی است که روی داده است.

امام سجّاد (ع) فرمود: هابيل بهترين گوسفندش را براي قرباني برد‌ ولي قابيل يك دسته گندم كم ارزش. (تفسیر قمی)

در باب چهارم سفر تكوين تورات نيزچنين آمده است.

امام باقر (ع) فرمود: وقتى پسران آدم قربانى خود را تقديم نمودند، از هابيل قبول شد و از قابيل نشد، قابيل از اين ماجرا گرفتار طوفانى از حسد گرديد و دشمنى هابيل را در دل گرفت و همواره در كمين بود كه او را در خلوتى ببيند و كارش را يكسره كند، تا آن كه روزى او را در خلوت و دور از چشم آدم ديد، بر او حمله كرد و او را كشت. (تفسیر عیاشی)

بعضي گفته اند: پذيرفته شدن قرباني هابيل از طريق وحي به آدم به آن ها اعلام شد؛ ولي در رواياتي آمده: آن دو قربانی های خود را بالاي كوهي بردند، صاعقه اي به نشانه قبولي قربانی هابيل خورد و آن را سوزاند؛ امّا ديگري به حال خود ماند. در قرآن كريم هم آمده است: كساني كه گفتند: خداوند با ما عهد كرده، كه به هيچ پيامبري ايمان نياوريم، تا ما را يك قرباني بياورد، كه آتش آن را بخورد. (آل عمران 3/183)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر