معنای آیه
خدا به موسيٰ وحي كرد: ورود چنين مردمي به كيفر نافرمانيشان به سرزمين مقدّس با مواهب مادّي و معنويش حرام است و اين ها چهل سال در بيابان ها سرگردان خواهند بود و تو هم اي موسيٰ، از نزول عذاب بر اين مردم فاسق محزون نباش.
امام صادق (ع) فرموده: چون شام مي شد، بني اسرائيل به راه مي-افتادند، تا هنگام سحر مي شد، خدا زمين را فرمان داده، بر ايشان دور مي زد و ايشان صبحگاهان در همان منزلي بودند، كه از آنجا كوچ كرده بودند، مي گفتند: راه را اشتباه رفته ايد. چهل سال به اين طور ماندند و منّ و سلويٰ در آنجا برايشان نازل مي شد، تا آن كه همگي هلاك شدند و تنها يوشع بن نون و كالب بن يوفنا و فرزندان آن مردم باقي ماندند، و ايشان در مساحت چهار فرسخ سرگردان بودند.. (تفسير عيّاشى)
موسيٰ در بيابان جان سپرد و وصيّ او يوشع پس از او شهر را گشود. (مجمع)
البتّه مجازات هاي الاهي جنبه تنبيهي و ارشادي دارد نه انتقامي.
بدين معني بني اسرائيل كه سال ها زيرچكمه فرعون و فرعونيان به بردگي و اسارت گذرانده بودند، داراي چنان روحيّه بردگي و ضعف و زبوني شده بودند؛ كه نمي توانستند با يك جهش سريع داراي چنان روحيّه ی قوي و مقاومي شوند، كه در سرزميني به صورت مستقل، يك حكومت الاهي تشكيل دهند و در مقابل دشمنان از خود دفاع كنند؛
از اين رو، حكمت الاهي بر آن قرار گرفت، كه آن ها چهل سال در بيابان سرگردان باشند و همه از بين روند و نسل بعد، كه از يك طرف برده نبوده اند؛ و از طرف ديگر، طيّ چهل سال سرگرداني سرد و گرم روزگار چشيده اند، لياقت داشتن يك حكومت حقّ، تحت اداره ی رهبران الاهي پيدا كنند.
داستان تخلّف بنى اسرائيل از دستور خداوند و قهر الاهى و سرگردانى آنان در تيه، در فصل چهارم از سِفر اعداد، در تورات آمده است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر