تفسیر قرآن

در اين سوره از آغاز اشاره به وفاى به عهد شده و اين معنى به مناسبت هاى مختلف از جمله این آیه تكرار شده است، بسا فلسفه اين همه تأكيد بر وفاى به عهد، براى اهمّيّت دادن به پيمان غدير است كه در آيه 67 خواهد آمد؛ پس در این آیه می فرماید: «و خدا از بني اسرائيل پيمان گرفت و ما از ايشان براي طوايف دوازده گانه ی بني اسرائيل دوازده سرپرست تعيين كرديم و خدا به آن ها گفت: من با شما هستم؛ اگر نماز به پا داريد، زكات بپردازيد، به پيامبران من ايمان آوريد، آن ها را ياري كنيد و به خدا قرض الحسنه دهيد، تا از گناهانتان درگذرم و شما را به بهشت هايي درآورم كه از پاي درختانش نهرها جاري است؛ و هر كس بعد از اين كافر شود، از راه راست منحرف شده است.

از اين آيه بر مي آيد، برگزيدگان انبيا همه بايد از سوي خدا تعيين شوند. در شب عقبه هم پيامبر اکرم (ص) براي مسلمانان مدينه دوازده نقيب از خودشان انتخاب كرد.

علاوه بر احادیث شیعه، احادیث زیادی اهل سنّت از رسول خدا (ص) نقل کرده اند، که آن حضرت فرموده: اِنَّ عِدَّةَ الخُلَفاءُ بَعدى اِثنىٰ عَشَرَ عِدَّةٌ بِعَدَدِ نُقَباءِ موسىٰ: خلفاي من دوازده نفرند، به اندازه خلفاي موسیٰ. (مسند احمد 1/398، ينابيع الموده صفحه 445 البداية والنهايه، جلد 6 ، صفحه 247)

و اين دوازده خليفه هم تنها بر دوازده امام شيعه (ع) منطبق است.

منظور از «به رسولان من ايمان آوريد و ياريشان كنيد»‌ پيامبراني است، كه بعد از حضرت موسي (ع) مبعوث شدند، از جمله حضرت عيسي (ع) و پيامبر اکرم اسلام (ص).

نقباى بنى اسرائيل، وزيران موسىٰ بودند و بعد به نبوّت رسيدند» (روح المعانى، ص 78)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر