سوره مائده - آیه 5 - جزء 6
الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ ۖ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَّكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ ۗ وَمَن يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ
معنای آیه
امروز چیزهای پاکیزه برای شما حلال شده، و طعام کسانی که اهل کتابند برای شما حلال، و طعام شما برای آنان حلال است. و [بر شما حلال است ازدواج با] زنان پاکدامن از مسلمان، و زنان پاکدامن از کسانی که پیش از شما کتاب [آسمانی] به آنان داده شده، به شرط آنکه مَهرهایشان را به ایشان بدهید، در حالی که خود پاکدامن باشید نه زناکار و نه آنکه زنان را در پنهانی دوست خود بگیرید. و هر کس در ایمان خود شکّ کند، قطعاً عملش تباه شده، و در آخرت از زیانکاران است.
تفسیر قرآن
امروز خوردني هاي پاك بر شما حلال شده؛ و طعام اهل كتاب بر شما و طعام شما بر آن ها حلال است.
چون قبلاً شرایط حلال بودن گوشت را که غیرمسلمان ها انجام نمی دهند بیان فرمود، معلوم می شود مراد از حلال بودن طعام يهود و نصاریٰ براى مسلمين، طعامهاى غير گوشتى آن هاست.
امام صادق (ع) فرموده: منظور از حلال بودن طعام اهل کتاب، عدس و حبوبات و امثال آن است.» (تفسير عياشى)
آن گاه مي فرمايد: زنان پاكدامن از مسلمانان و از اهل كتاب براي شما حلال اند و مي توانيد با آن ها ازدواج كنيد، هرگاه مهرشان را بپردازيد؛ ولی نه با آن ها زناي آشكار کنید و نه به صورت دوست پنهاني.
بعضي از فقهاي شيعه ازدواج با اهل كتاب را منحصر به ازدواج موقّت مي دانند، امّا بعضي ديگر همچون اهل تسنّن ازدواج با اهل كتاب را مطلقاً مجاز مي دانند. ولي بايد دانست، تنها ازدواج با زنان اهل كتاب تجويز شده، امّا براي زنان مسلمان به هيچ وجه جايز نيست، كه با مردان اهل كتاب ازدواج كنند. و اين بدان خاطر است، كه زنان معمولاً بيشتر تابع هستند؛ از اين رو، ممكن است به دين آن ها درآيند.
در پايان براي اين كه اجازه ی معاشرت و ازدواج با اهل كتاب مورد سوء استفاده قرار نگيرد مي فرمايد: كسي كه به دستورات اسلامي كافر شده و راه مؤمنان را رها كرده و در راه كافران قرار گيرد، اعمالش بر باد مي رود و در آخرت در زمره ی زيانكاران خواهد بود.
امام باقر (ع) فرمود: كفر به ايمان اين است كه مسلمان عمل به دستورات اسلام را به تدريج ترك كند تا به كلّى ترك شود. (تفسير عياشی)
امام صادق (ع) فرموده: كفر به ايمان ترك عملى است، كه مسلمان به آن اقرار دارد، مثلاً بدون بيمارى و يا مانعی نماز را ترك كند. (عياشی)
و در تفسير قمی آمده، كه امام (ع) فرموده: كفر به ايمان عبارت است از اين كه كسى ايمان بياورد و سپس از اهل شرك اطاعت كند.
امام باقر (ع) فرمود: «وَ مَن يَكفُر بِالاِيمانِ فَقَد حَبِطَ عَمَلُهُ» يعنی هركه به ولايت علی كفر ورزد چنان شود، چون على (ع) ايمان است. (الميزان)
چنان که در جنگ خندق چون پيامبر اکرم (ص) علی (ع) را به جنگ عمرو بن عبدود فرستاد، او را ايمان خواند و فرمود: «بَرَزَ الايمانُ كُلُّهُ اِلَی الكُفرِ كُلُّهُ». (بحار 20/215)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر