سوره نساء - آیه 142 - جزء 5
إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَىٰ يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
معنای آیه
منافقان همواره با خدا نیرنگ می کنند، و حال آنکه خدا کیفر دهنده نیرنگ آنان است. و هنگامی که به نماز می ایستند، با کسالت می ایستند، و همواره در برابر مردم ریاکاری می کنند؛ و خدا را جز اندکی به یاد نمی آورند.
تفسیر قرآن
در اين آيه و آيه بعد به نشانه هاي منافقين پرداخته مي فرمايد: منافقان براي رسيدن به اهداف شوم خود نه فقط با مردم و مؤمنين بلكه با خدا نيز خدعه و نيرنگ مي كنند، درحالي كه خدا فريب دهنده آن هاست و منافقان چون به خدا وآخرت ايمان ندارند، با سستي به نماز بر مي خيزند، عبادات و اعمال نيكشان از روي ريا و فريب مردم است و بسيار كم ياد خدا مي كنند.
امام رضا (ع) مي فرمايد: خداى تعالىٰ متعالى تر از آن است كه خدعه كند؛ ولي سزاى خدعه كاران را مى دهد. (تفسير نورالثّقلين)
اميرالمؤمنين (ع) مي فرمايد: هركس در پنهاني ياد خدا كند، ياد خدا را زياد كرده است. منافقين تنها آشكارا از خدا ياد مي كنند و لذا خدا فرمود: وَ لايَذكُرونَ اللهَ اِلّا قَليلاً. (صافي)
امام باقر (ع) فرمود: نجات از عذاب فرداى قيامت در اين است كه با خداى تعالىٰ نيرنگ نكنيد، چون هر كه با خداى تعالىٰ نيرنگ كند او نيز با وى نيرنگ مى كند و ايمان را از دل او مى برد؛ پس در حقيقت او دارد به خودش نيرنگ مى كند ولى نمى فهمد. (تفسير عياشی)
شخصى از پيامبر (ص) پرسيد: خدا چگونه به وسيله بندهاش نيرنگ مى شود؟ فرمود: اين طور كه به دستور خدا عمل بكند ولى منظورش غير خدا باشد. (تفسير عياشی)
در تفسير در منثور آمده: ابن منذر از على (ع) روايت كرده كه فرمود: هيچ عملى با تقوا كوچك نيست و چگونه چيزى كه مورد قبول درگاه الاهى است كوچك باشد و خداى عز و جل وعده داده كه «إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» خداى تعالىٰ عمل را تنها از مردم با تقوا قبول مى كند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر