تفسیر قرآن

بعد از توصيه به عدالت در مورد يتيمان و همسران،‌ به عنوان يك قانون كلّي مي فرمايد: «اي مؤمنين، همواره برپا دارنده عدل و انصاف باشيد و فقط به خاطر خدا شهادت به حق دهيد، اگر چه به زيان خودتان يا پدر و مادر و يا نزديكانتان باشد؛ زيرا خدا از شما به آن ها نزديک تر است؛ پس از هوا و هوس پيروي نكنيد، كه روي از حقّ برتابيد؛ و اگر حقّ را تحريف کنيد و يا پس از آشكار شدن حقّ از آن اعراض كنيد، خدا از اعمالتان آگاه است.

یعنی ای مؤمنان، زنهار كه نه غناى غنى، شما را از حق منحرف کند و نه فقر فقير شما را وادار كند كه به خاطر دلسوزى نسبت به او به ناحق به نفع او شهادت دهيد، زیرا خداى تعالىٰ اولاى به آن دو و مهربانتر از شما نسبت به آن دو است، كه به حق و قسط و عدل دعوت فرموده است.

از اين آيه استفاده مي‏ شود، اوّلاً، بستگان عادل مي ‏توانند به سود يا زيان هم شهادت دهند. ثانياً، گواهي دادن به عدالت حتّیٰ نسبت به غير مسلمان نيز بايد مراعات شود. ثالثاً، در اجراي عدالت، نبايد فقر و غناي افراد و فاميلي و علاقه در نظر گرفته شود.

پيامبر اکرم (ص) فرمود:‌ «قُلِ الحَقّ وَ اِن كانَ عَلَيكَ: حقّ‌ بگو، گرچه به ضررت باشد». (ابوالفتوح)

امام صادق (ع) فرمود: مؤمن بر مؤمن هفت حقّ دارد، كه واجب‏ترين آن ها گفتن حقّ است، گرچه به زيان خود و بستگانش تمام شود. (الميزان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر