تفسیر قرآن

بعد از اشاره‏ به جلسات مخفيانه شبانه و شيطنت آميز بعضى از منافقان، در اين آيه که از مصاديق روشن جوامع الکلم است مي‏فرمايد: در غالب جلسات محرمانه منافقان خيري نيست؛ مگر كسي كه در نجواي خود، به صدقه يا كار نيك يا اصلاح ميان مردم بپردازد؛ و هركه در طلب رضاي خدا به چنين كارهايي بپردازد، خدا براي انجام آن ها پاداش بزرگي به او خواهد داد.

از آنجا که نجوا غالباً براى اعمال نادرست است و موجب سوء ظن ديگران و ايجاد بدبيني است، جز در موارد ضرورت نبايد از آن استفاده شود و در آيه اي ديگر هم فرموده است: «اِنَّما النَّجويٰ مِنَ الشَّيطانِ: نجوا از شيطان است». (مجادله 58/10)

دو نفر به سوسمارى لقب اميرالمؤمنين دادند. على(ع) فرمود: «دَعهُما فَهُو اِمامِهُما يَومَ القِيامَةِ: آن ها را به حال خود رها كنيد، همين سوسمار در قيامت امام آن دو خواهد شد. سپس اين آیه را تلاوت فرمود. (تفسير نور)

نجوا در مواردي همچون جمع صدقه براي كسي يا صلح جايز است.

اهمّيّت آبروى مردم، سبب می شود نجوا پسنديده ‏شود

امام صادق (ع) فرمود: معروف در اين آيه قرض الحسنه است. (کافی 4/34)

پيامبر اكرم (ص) به ابوايّوب فرمود: «اَلا اَدُلُّكَ عَلىٰ صَدَقَةٍ يُحِبُّهَا اللهُ وَ رَسولُهُ: تَصلِح بَينَ النّاسِ اِذا تَفاسَدوا وَ تَقرِب بَينَهُم اِذا تَباعَدوا: آيا تو را از صدقه‏اى آگاه كنم، كه خدا و رسولش آن را دوست دارند: هنگامى كه مردم با يكديگر دشمن شوند آن ها را اصلاح ده و زمانى كه از هم دور گردند آن ها را به هم نزديك كن». (تفسير قرطبی)

امام صادق (ع) فرمود: اصلاح ذات البين حتّیٰ با دروغ، پسنديده است. (كافی 2/ 341)

على (ع) فرمود: اِنَّ اللهَ فَرَضَ عَلَيكُم زَكاةُ جاهِكُم كَما فَرَضَ عَلَيكُم زَكاةُ مامَلَكَت اَيديكُم‏: خدا بر شما واجب كرده زكات آبرویتان بپردازيد؛ همان طور كه بر شما واجب كرده زكات مالتان را بدهيد. (نورالثقلین)

هرگاه امر به معروف يا صدقه‏ آشكار، سبب شرمندگى و لجاجت طرف ‏شود، بايد با نجوا و پنهانى عمل كرد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر