معنای آیه
از اين آيه تا آيه 126 توصيه به عدل در داوری و نهی از اين كه قاضی يا حاکم به يكی از دو طرف دعوی متمايل شود و مي فرمايد: ما اين كتاب را به حقّ بر تو نازل كرديم، تا با آنچه خدا بر تو نازل كرده، در ميان مردم به حقّ قضاوت كني؛ ولي هرگز از كساني هم مباش، كه از خائنان حمايت كني.
سه برادر از بني ابيرق به نام بشير، بشر و مبشّر، هر سه منافق بودند. بشير شمشير و زره و مقداري مواد غذايي از «رفاعه» دزديد. برادرزاده اش «قتادة بن نعمان» جريان را به پيامبر (ص) عرض کرد. برادران سارق يكي از سخنوران قبيله خود را به نام «اسيد بن عروه» باجمعي خدمت پيامبر (ص) فرستادند، تا سارق را تبرئه كنند و قتاده را به تهمت ناروا زدن متّهم سازند. پيامبر (ص) طبق «عمل به ظاهر» شهادت آن ها را پذيرفت و قتاده را به خاطر تهمت زدن مورد سرزنش قرار داد. قتاده از اين جريان سخت ناراحت شد و به نزد عمويش رفت و جريان را براي او بيان كرد، عمويش گفت: نگران مباش، خداوند پشتيبان ماست. اين آيات نازل شد، قتاده را تبرئه كرد و خائنان را مورد سرزنش شديد قرار داد. (قمي و مجمع)
مطابق نقل ديگری در يكی از جنگها، يكی از مسلمانان زرهى سرقت كرد. چون در آستانه ی رسوايی قرار گرفت، زره را به خانه ی يك يهودى انداخت و افرادی را مأمور كرد كه بگويند: يهودی سارق است نه فلانی. پيامبر اکرم (ص) طبق ظاهر، حكم به تبرئه ی آن مسلمان كرد؛ ولی اين آيه نازل شد و آن يهودی را تبرئه نمود. (مجمع البيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر