معنای آیه
سوره همزه در مكّه نازل شده و 9 آيه است. اين سوره كساني را تهديد می کند، که تمام توجّه شان به جمع مال است، تا به وسيله آن بر گردن مردم سوار شوند و به آن ها تفاخركنند.
پيامبر اكرم (ص) فرموده: هر كس سوره همزه را تلاوت كند، به عدد هر يك از كساني كه محمّد و يارانش را استهزا كردند، ده حسنه به او داده مي شود. (مجمع البيان)
و امام صادق (ع) فرموده: هركه سوره همزه در نماز فريضه بخواند، فقر از او دور مي شود، روزي به او رو مي آورد و مرگ هاي بد از او قطع مي گردد. (مجمع البيان)
بعضي گفته اند: اين سوره در باره وليد بن مغيره نازل شده، كه پشت سر پيامبر اكرم (ص) غيبت مي كرد و در پيش رو وي را استهزا مي نمود؛ و بعضي گفته اند: در باره سران شرك چون «اخنس بن شريق» و «امية بن خلف» و «عاص بن وائل» نازل است. (مجمع البيان)
اين سوره با تهديد شديدي مي فرمايد: بسم الله الرّحمن الرّحیم؛ واي بر هر عيب جوي مسخره كننده اي! آن هايي كه با نيش زبان ديگران را استهزا كرده، يا عيب جويي و غيبت مي كنند، يا به ديگران طعن و تهمت مي زنند.
پيامبر اكرم (ص) فرمود: من در شب معراج گروهي از دوزخيان را ديدم، كه گوشت از پهلويشان جدا مي كردند و به آن ها مي خوراندند. از جبرئيل پرسيدم اينها كيانند؟ گفت: اينها عيب جويان و استهزاء كنندگان از امّت تواند. (نورالثّقلين)
پيامبر اكرم (ص) فرمود: «اَلا اُنَبِّئُكُم بِشِرارِكُم؟ قالوا: بَلىٰ يا رَسولَ الله، قالَ: اَلمَشّاؤونَ بِالنَّميمَةِ، اَلمُفَرِّقونَ بَينَ الاَحِبَّةِ، اَلباغون لِلبُراءِ المَعايب: آيا شما را از شريرترين افراد خبر دهم؟ گفتند: آرى اى رسول خدا، فرمود: آنها كه بسيار سخن چينى مى كنند، در ميان دوستان جدايى مى افكنند و براى افراد پاك و بيگناه در جستجوى عيوبند». (تفسير فخر رازى)
پيامبر اكرم (ص) فرمود: «اَذَلُّ النّاسِ مَن اَهانَ النّاسِ: ذليل ترين مردم كسى است كه به مردم توهين كند». (بحار الانوار، جلد 75 صفحه 142)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر