تفسیر قرآن

بعد از دعوت مؤمنان به اطاعت از فرمان خدا و پيامبر و اولوا الامر و به داورى طلبيدن كتاب و سنّت، اين آيه از اطاعت و پيروى و داورى طاغوت، نهى مى ‏نمايد و با استفهام تعجّب آميز مي فرمايد: «آيا نديدي كساني را كه گمان مي ‏كنند به آنچه از كتب آسماني بر تو و بر پيشينيان نازل شده ايمان دارند؛ و با این حال مي ‏خواهند داوري نزد طاغوت برند؟ حال آن که بدانان دستور داده شده به طاغوت نگروند؛ ولی شیطان می خواهد آنان را به نهایت گمراهی بکشاند.

بين يك يهودي و يك مسلمان منافق اختلاف شد، يهودي گفت: من به داوري پيامبر شما راضيم، كه نه رشوه مي گيرد و نه ظلم مي كند؛ ولي منافق «كعب بن اشرف» يهودي را انتخاب كرد؛ زيرا مي دانست او با رشوه جريان را به نفع او خاتمه مي دهد. اين آيه نازل شد و چنين افرادي را شديداً سرزنش كرد. (مجمع و ابوالفتوح)

آية فوق از زمان نزول تا قيامت براي همه‌ مسلمان هاست؛ پس هيچ مسلماني در هيچ زماني حقّ ندارد، در داوري به حكّام باطل و شاهان و طواغيت مراجعه كند.

از نظر اسلام هر حکمی خلاف حکم قرآن، حکم جاهلی است: «اَفَحُكمَ الجاهِلِيَّةِ يَبغونَ؟ وَ مَن اَحسَنُ مِنَ اللهِ حُكمًا لِقَومٍ يوقِنونَ: آيا خواهان داوری های عهد جاهليّت اند و نزد اهل يقين کيست که در داوری از خدا بهتر باشد؟»(مائده ٥٠) وحضرت زهرا (س) در احتجاجش با اشاره به اين آيه ، حکم غصب فدک را جاهلی معرّفی کرد. (احتجاج طبرسی 1/267)

امام على (ع) فرمود: هر حاكمى كه به غير از نظر اهل‏بيت معصوم پيامبر ع قضاوت كند، طاغوت است. (دعائم ‏الاسلام، ج 2، ص 530)

امام صادق (ع) فرمود: اَلطّاغوتُ كُلُّ مَن يَتَحاكَمُ اِلَيهِ مِمَن يَحكُمُ بِغيَر الحَقّ‏: هر كس به غير حق حكم كند و مردم او را به داورى بطلبند، طاغوت است. (مجمع)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر