معنای آیه
گفته شد، كه يهود به خاطر جلب توجّه بت پرستان گواهي دادند، كه بت پرستي قريش از خداپرستي مسلمانان بهتر است! در اين آيه و آيه بعد، قضاوت يهود را به دو دليل بی اعتبار مي داند و می فرمايد:
1 ـ مگر اين يهود سهمي در حكومت دارند، كه داوري كنند. و اگر حكومت داشتند، همه چيز را در انحصار خودشان ميگرفتند و به ديگران پشيزی نمی دادند.
غرور و خودپسندى آدمی را وادار به عُجب می کند، كه در تماسش با انسان هاى ديگر به رذيله ديگرى مبتلا شود، كه نامش تكبّر است، او به حكم همان خودپسنديش مى خواهد خود را بالاتر از سايرين جلوه دهد، و بندگان خداى را بنده خود بپندارد. اينجا است كه به هر ظلم و ستم و حقكشى و هتك هر حرمتى از محارم الاهى دست مى زند و به خود اجازه مى دهد بر جان و ناموس و اموال مردم دست درازى كند. و اگر این صفت غرور و تکبّر سيره ى قومى چون یهود شود، سبب هلاك نوع بشر و فساد زمين خواهد بود و همان است كه خداى تعالىٰ از مجتمع يهود حكايت مى كند، كه گفتند.«لَيْسَ عَلَيْنا فِي الاُمِّيِّينَ سَبِيلٌ: هيچ قوم و ملتى كه بر كيش يهوديت نيستند بر ما يهوديان مسلط نمى شوند. (آل عمران آيه 75)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر