معنای آیه
اين آيه يكى ديگر از صفات زشت يهود را بيان می دارد كه براى پيشبرد اهدافشان با هر جمعيّتى سازش مى کنند ومي فرمايد: «ندیدی كساني را كه از كتاب بهره اي يافته اند، چگونه برخلاف كتاب آسماني خود به هر بت و طغيانگري مي گروند و در باره كافران مي گويند: اينان از مؤمنان [كه به پيامبر و قرآن ايمان آورده اند]، ره يافته ترند؟
بعد از حادثه «اُحُد» «كعب بن اشرف» از سران يهود به مكّه رفت و به مكّيان گفت: «سي نفر از شما و سي نفر از ما با پروردگار كعبه عهد كنيم، كه در نبرد با محمّد كوتاهي نكنيم». پس از انجام اين برنامه، ابوسفيان به «كعب» گفت: تو مردی عالم و ما درس نخوانده! به عقيده تو، ما و محمّد كدام به حقّ نزديك تريم؟ كعب گفت: «آيينت را براي من تشريح كن.» ابوسفيان گفت: ما به حاجيان آب مي دهيم، مهمان داريم، صله رحم مي کنيم، اسيران را آزاد مي كنيم، اطعام مساكين مي كنيم، خانه خدا را تعمير و طواف مي كنيم و ما اهل حرميم؛ و محمّد از دين پدران ما رو برتافته و قطع رحم كرده است؛ دين ما قديم است و دين او جديد.» كعب گفت: به خدا، آيين شما از آيين محمّد بهتر است! و نيز قريش به كعب اشرف و افراد همراه او گفتند: شما اهل كتاب هستيد و محمّد اهل كتاب؛ از اين رو، ما مطمئن نيستيم، كه اين مكري از طرف شما باشد و شما با محمّد باشيد، اگر راست مي گوييد به اين دو بت سجده كنيد و آن ها هم چنين كردند. اين آيه نازل شد و به آن ها پاسخ گفت. (ابوالفتوح و مجمع)
در بين يهود، روحيّه سازشكاري هنوز باقي است؛ ولی آيه شامل هر سازشكار كه براي نيل به مقاصدش، حتّیٰ ايمانش را مي فروشد، مي شود.
در روايت است، كه اين آيه در مورد كساني نازل شده، كه حقّ آل محمّد (ع) را غصب كردند و به منزلت آنان حسد بردند. (تفسير قمي)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر