معنای آیه
بعد از ذکر مختالان فخور در اوصاف وکيفرشان می فرماید: متكبّرين كساني هستند، كه نه تنها خودشان از نيكي كردن به مردم بخل مي ورزند؛ بلكه مردم را نيز به بخل وا مي دارند. و نيز اين متكبّران از ترس اين كه مبادا ديگران چيزي از آن ها بخواهند، مي كوشند آنچه را خداوند از فضل و رحمتش به آنان داده كتمان كنند، يعني همواره به فقر تظاهر مي كنند؛ و براي كافران عذابی خوارکننده مهيّا كرده ايم.
هرچند انسان به طور غريزي دوستدار مال است؛ ولي ايمان به خدا و رستاخيز سبب مي شود كه مؤمن بر خواست نفسش غالب آيد وانفاق كند.
بخل ورزيدن شامل همه مواهب مادّي و معنوي است كه خدا به انسان عنايت فرموده؛ از اين رو، دانشمندان موظّفند، علم و دانش خود را در اختيار ديگران قرار دهند؛ چون كتمان علم حرام است و نشر آن واجب.
روايت شده: «اَفضَلُ الاَعمالِ اَحمَزُها: برترين كارها سخت ترين آن هاست.» (الكاشف)
رسول اكرم (ص) فرموده: دو چيز در مسلمان جمع نمي شود: بخل و بداخلاقي. (صافي)
و امام علي (ع) فرمود: تعجّب دارم از بخيل كه تعجيل مي كند به طرف فقري كه از آن فرار مي كند و از دست مي دهد غنايي را كه آن را طلب مي كند. در دنيا چون فقرا زندگي مي كند و در آخرت حساب اغنيا از او مي شود. (تفسير الكاشف)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر