سوره نساء - آیه 35 - جزء 5
وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا
معنای آیه
و [شما ای حاکمان شرع و عُقلا و بزرگان خانواده!] اگر از جدایی و ناسازگاری میان زن و شوهر بیم داشتید، پس داوری از خانواده مرد، و داوری از خانواده زن [برای رفع اختلاف] برانگیزید که اگر هر دو داور قصد اصلاح داشته باشند، خدا میان دو داور توافق و سازگاری ایجاد می کند [تا به صلاح زن و شوهر حکم کنند]؛ یقیناً خدا [به نیّات و اعمال شما] دانا و آگاه است.
تفسیر قرآن
اين آيه مي فرمايد: اگر نگران جدايي زن و شوهر بوديد، داوري از خانواده ی شوهر و داوري از خانواده ی زن انتخاب كنيد، تا به كارشان رسيدگي كنند. اگر اين دو داور با حسن نيّت و دلسوزي به اصلاح بين زن و شوهر بپردازند، خداوند كمك مي كند و ميان دو همسر الفت ايجاد مي شود و براى هشدار به «حكمين» كه حسن نيّت داشته باشند، «خداوند از نيّات داوران باخبر و آگاه است».
مَحكمه صلح خانوادگي كه از شاهكارهاي اسلام است، بر ساير محاكم امتيازاتي دارد، ازجمله: اوّلاً، چون داوران از خويشان زن و شوهرند، بيشتر از محاكم ديگر قصدشان اصلاح بين آن هاست. ثانياً، اگر زن و شوهر اَسرار خانواده را در برابر افراد بيگانه فاش سازند، احساسات يكديگر را جريحه دار مي سازند؛ لذا كمتر احتمال صلح بين آن ها هست. ثالثاً، محكمه خانوادگي مشكلات رفت و آمد و ساير هزينه هاي محاكم معمولي را ندارد.
امام صادق (ع) فرمود: حَكمين نمىتوانند به طلاق و جدايى حكم كنند، مگر آن كه از طرفين اجازه داشته باشند. (كافى 6/ 146)
براى حلّ همه مشكلات، انتخاب داور جايز است.
امام باقر (ع) در پاسخ اعتراضى كه به پذيرش حكميّت در صفّين براى حضرت على (ع) بود اين آيه را تلاوت فرمودند. نورالثقلين
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر