سوره نساء - آیه 33 - جزء 5
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ ۚ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا
معنای آیه
و برای هر کسی از آنچه به جای گذاشته وارثانی قرار داده ایم، که از میراث پدر و مادر و خویشاوندان ارث ببرند و کسانی که با آنان پیمان [ازدواج یا پیمان های شرعی و عرفی] بسته اید؛ پس سهم ارث آنان را بدهید؛ یقیناً خدا بر همه چیز گواه است.
تفسیر قرآن
در اين آيه در جمع بندی احکام ارث و سفارش اجمالی به محتوای آن ها مي فرمايد: براي هر كسي ـ اعم از زن و مرد ـ وارثاني قرار داديم، كه از ميراث پدر و مادر و نزديكان ارث ببرند. و نيز كساني كه با آن ها پيمان بسته ايد، نصيب و سهم آن ها را از ارث بپردازيد. بدانيد، اگر در دادن سهام صاحبان ارث كوتاهي كنيد و يا حق آن ها را كاملاً ادا ننماييد، خداوند به هر چيز گواه است.
گفته اند: قبل از اسلام در عربستان پيمان «ضمان جريره» وجود داشت و آن چنين بود، كه دو نفر با هم قرار مي گذاشتند، كه در مشكلات «برادروار» يكديگر را ياري نمايند و هرگاه هم يكي از آن ها هم از دنيا رفت، ديگري از وي ارث ببرد (مجمع البیان). اسلام اين پيمان برادري را به رسميّت شناخت، ولي بيان داشت ارث بردن چنين هم پيماني، منحصراً در صورتي است، كه خويشاوندي براي ميّت وجود نداشته باشد.
امام رضا (ص) درباره: «وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ» فرمودند: مقصود پيمانى است، كه مردم با رهبران الاهى و معصوم بسته اند (وسائل، 12/ 241)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر