تفسیر قرآن

اي كساني كه ايمان آورده ايد، بر شما روا نيست، که زنان را پس از مرگ شوهرانشان همچون جاهليّت به ارث بريد و روا نيست که بر آنان سخت گيريد تا بخشی از آنچه به آن ها داده ايد از دستشان در آوريد؛ مگر اين كه آشكارا مرتكب عمل زشتي گردند و با آنان به خوبی زندگی کنيد؛ و اگر هم از آن ها خوشتان نمي آيد، فوراً از آن ها جدا نشوید؛ ‌زيرا چه بسا چيزي را خوش نمي داريد؛ ولي خدا در آن خير فراواني قرار داده باشد، كه از جمله مصاديق آن فرزندان صالح است.

در تفسیر قمی آمده: در جاهليّت رسم چنين بود كه وقتى شخصى دوستش مى ‏مرد و زنى از او مى‏ ماند، او جامه خود را بر سر آن زن مى‏ انداخت و همين باعث مى‏ شد ازدواج با آن زن را به ارث ببرد، به اين معنا كه اين ازدواج ديگر مهريه نمى‏ خواست، با همان مهريه‏ اى كه رفيقش او را همسر خود كرده بود همسر وى مى ‏شد، همان طورى كه اگر اين شخص پسر متوفّى بود هم نكاح زن پدر را ارث مى ‏برد و هم مال پدر را. این آیه: «وَ لاتَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلًا» نازل شد و چنین رسمی را ممنوع دانست.

امام باقر (ع) مي فرمايد: عمل زشت در اين آيه، آشكار شدن مخالفت شديد زن و نافرماني و ناسازگاري كامل اوست. (تفسير نورالثّقلين)

امام باقر (ع) فرموده: اين آيه در باره كساني نازل شده، كه همسرانشان را بدون اين كه همچون همسر با آن ها رفتار كنند، نگه مي‏ داشتند، به انتظار اين كه بميرند و اموالشان را تملّك كنند. بنا بر نقلي ديگر،‌ اين آيه در باره ی افرادي است كه تمايل به ادامه زناشويي با همسرانشان نداشتند؛‌ ولي به خاطر مهريّه سنگينشان هم، طلاقشان نمی دادند؛ پس آن ها را تحت فشار قرار مي دادند، تا با بخشيدن مهرشان طلاقشان دهند. (مجمع البيان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر