معنای آیه
يکی از نتايج شكست احد اين بود، که مؤمنان فهميدند، دشمنانى خطرناكتر از کفّار دارند كه منافقانند؛ از اين رو، در اين آيه که آخرين آيه در مورد جنگ احد است، به صورت يک قانون کلّي مي فرمايد: «چنين نيست، که خداوند مؤمنين را به اين حالي که اكنون شما در آنيد رها سازد؛ بلکه بايد امتحان ها و آزمايش هايي پيش آيد، تا در عمل مسلمانان واقعي از منافقين و پاکان از ناپاکان جدا شوند. همچنين خدا بر آن نيست، که شما را از غيب آگاه کند؛ بلکه او برای آگاهی از غيب از ميان پيامبرانش هر که را بخواهد برمی گزيند؛ پس به خدا و پيامبران او ايمان آوريد و اگر ايمان آوريد و تقوا پيشه کنيد، پاداشی عظيم خواهيد داشت.
از اين آين آيه برمی آيد ممکن است بسياری شايستگی رسالت داشته باشند؛ ولی خداوند شايسته ترين آن ها را برای رسالتش انتخاب می فرمايد.
اهل كفر، داشتن امكانات، به دست آوردن پيروزى ها و زندگى در رفاه خود را نشان شايستگى خود مى دانند، در حالى كه خداوند آنان را به دليل آلودگى به كفر و فساد، مهلت مى دهد تا در تباهى خويش غرق شوند. وقتى يزيد امام حسين (ع) را به شهادت رساند، خاندان آن حضرت را همراه زينب كبرى (س) به اسارت به شام بردند. يزيد در مجلس خود با غرور خطاب به حضرت زينب (س) گفت: «ديديد كه خدا با ماست»، حضرت در پاسخ او، اين آيه را خواند و فرمود: من تو را پست و كوچك و شايسته هر گونه تحقير مى دانم. هر آنچه مى خواهى انجام بده، ولى به خدا سوگند كه نور خدا را نمى توانى خاموش كنى.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر