معنای آیه
و در اين آيه مي افزايد: شهدا از چند جهت به برادرانشان که در جهاد شرکت کرده و کشته نشده اند، بشارت مي دهند: يکي به نعمت هاي خدا، که در انتظار آن هاست؛ ديگر فضل او که نعمت هاي بيشتر اوست؛ و سوّم اين که خداوند اجر مؤمنين را ضايع نمي کند.
به نقل امام علي (ع) از رسول اكرم (ص) وقتي جنگجويان تصميم بر جهاد گيرند، خداوند آزادي از آتش برايشان مقرّر مي دارد، چون سلاح برگيرند، فرشتگان به وجودشان افتخار مي كنند، وقتي از خانواده خداحافظي كنند، از گناهان خارج شوند، از آن وقت هر كار خيرشان دو برابر پاداش دارد، برای هر روز پاداش عبادت هزار عابد برايشان نوشته مي شود،
وقتي با دشمن روبه رو شوند كسي نمي تواند ثوابشان را درك كند. چون به رزم با دشمن مشغول شوند، فرشتگان از خدا تقاضا كنند ثابت قدم بمانند و منادي ندا در دهد: «اَلجَنَّةُ تَحتَ ظِلالِ السُّيوفِ: بهشت در سايه شمشيرهاست». در اين هنگام ضربات دشمن بر پيكر رزمنده ساده تر وگواراتر از نوشيدن آب خنك در روز گرم تابستان است، و چون از مركب فروغلتد، حوريان به استقبالش شتابند و نعمت هاي خدا را برايش شرح دهند، و چون شهيد شود زمين گويد: آفرين بر روح پاكي كه از بدن پاكيزه پرواز مي كند، بشارت باد بر تو نعمت هايي را كه هيچ چشمي نديده و هيچ گوشي نشنيده و بر دل هيچ انساني خطور نكرده و خدا مي فرمايد: من سرپرست بازماندگان اويم؛ هركس آن ها را خشنود كند مرا خشنود كرده و هركس آن ها را به خشم آورد، مرا به خشم آورده است. (مجمع البیان)
امام صادق (ع) فرموده: به خدا سوگند، شيعيان ما در آن هنگام كه روحشان در بهشت به پرواز آيد و مورد مكرمت هاي الاهي قرارگيرند، يقين پيدا مي كنند، كه بر حقّ بوده و دينشان دين الاهي بوده است؛ و در اين موقع است، كه به برادران مؤمن خود كه هنوز به آن ها ملحق نشده اند و در دنيا هستند، بشارت مي دهند.» (تفسير عياشی)
اين كه فرمود: در بهشت يقين به حقّانيّت خود پيدا مي كنند، يعني علم اليقين در دنياشان، در آخرت به عين اليقين تبديل مي شود.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر