سوره آل عمران - آیه 168 - جزء 4
الَّذِينَ قَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوا لَوْ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُوا ۗ قُلْ فَادْرَءُوا عَنْ أَنفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
معنای آیه
همان کسانی که [از جنگ کناره گرفتند]، و در خانه های خود نشستند، و درباره برادرانشان گفتند: اگر از ما فرمان می بردند کشته نمی شدند. بگو: [چنانچه اختیار مرگ در دست شماست] پس مرگ را از خود دفع کنید، اگر راستگویید.
تفسیر قرآن
و در اين آيه مي فرمايد: «نه فقط منافقين در جنگ شرکت نکردند، بلکه بعد از جنگ هم به برادران خود که در جنگ کشته شده بودند می گفتند: اگر حرف ما را گوش كرده در جنگ شرکت نمی کردند، کشته نمي شدند. بگو اگر راست مي گوييد و از غيب آگاهيد، مرگ را از خود دور کنيد.»
زيرا مرگ تقدير حتمی الاهی است. حضور در صحنه ی جنگ هم عامل قطعی مرگ نيست. افزون بر اين، کشته شدن در راه خدا شهادت است نه مردن معمولی.
تعبير «برادر» نوعی سرزنش به منافقان است؛ یعنی شما مؤمنان را برادر خود مي دانستيد؛ پس چرا در لحظه حساس، دست از یاری آنها برداشتيد.
در تفسير قمى آمده: در روز احد يكى از اصحاب به هر كس كه بر مى خورد، مى گفت: رسول خدا (ص) كشته شد به فكر نجات خود باش و چون به مدينه برگشتند، خداى تعالى آيه: وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا... نازل كرد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر