تفسیر قرآن

از آنجا كه بعضي مواضعشان را در احد ترك كردند، كه نكند از غنايم جنگي سهمي به آنان نرسد، در اين آيه خداوند مي فرمايد: آيا فکر مي کنيد، اگر موضعتان را ترک نمي کرديد، پيامبر سهم شما را از غنايم نمي داد؟ با آن که خيانت اصلاً با مقام نبوّت سازگار نيست؛ چون هرکس خيانت کند، روز قيامت آنچه را در آن خيانت کرده، به عنوان مدرک جنايت به صحنه حشر مي آورد؛ آن گاه هرکس اعمالش را به طور کامل خواهد يافت و به کسي ظلم نخواهد شد.

اين آيه ردّي بر تفكّر جبري‏ هاست؛ زيرا به خوبي نشان مي ‏دهد، كه مجازات گناه نكردگان ظلم است و خدا هرگز ستم نمي ‏كند، در حالي كه بر اساس تفكّر جبري، خداوند هر كاري كند، عدل است؛ حتّیٰ اگر مؤمني را بي ‏هيچ خلافي به جهنّم ببرد.

و طبق اين آيه، برخلاف نظر اهل سنّت، که تمام اصحاب را مؤمن و عادل مي دانند، بعضي از اصحاب آن قدر كم ايمان بودند که پيامبر (ص) را به خيانت متّهم کردند.

امام باقر (ع) فرمودند: «مال دزدى و جنسِ به سرقت رفته، در برابر چشم خائن در دوزخ‏ مجسّم شده، به او گفته مى‏ شود به آتش داخل شو و آن را خارج كن». (نورالثّقلين)

غشّ، تقلّب، غصب و خيانت از موارد «غِلّ» است.

شخصى كه مسئول جمع ‏آورى زكات بود، خدمت رسول خدا (ص) رسيد و گفت: اين مقدار از اموالى كه جمع كرده‏ ام زكات است و مربوط به شماست و اين مقدار نيز هداياى مردم به خود من است. حضرت بالاى منبر رفت و فرمود: «آيا اگر اين شخص در خانه ‏اش مى‏ نشست كسى به او هديه مى‏ داد؟! به خدا سوگند، او با همين اموال حرام در قيامت محشور خواهد شد. (تفسير فرقان)

امام صادق (ع) فرمود: «رضايت مردم به دست نمى‏ آيد و زبانشان قابل كنترل نيست». (نورالثقلين)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر