سوره آل عمران - آیه 152 - جزء 4
وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُم بِإِذْنِهِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُم مِّن بَعْدِ مَا أَرَاكُم مَّا تُحِبُّونَ ۚ مِنكُم مَّن يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ الْآخِرَةَ ۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ ۖ وَلَقَدْ عَفَا عَنكُمْ ۗ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
معنای آیه
و یقیناً خدا وعده اش را [در جنگ احد] برای شما تحقّق داد، آن گاه که دشمنان را به فرمان او تا مرز ریشه کن شدنشان می کشتید، تا زمانی که سست شدید و در کارِ [جنگ و غنیمت و حفظ سنگری که محل رخنه دشمن بود] به نزاع و ستیز برخاستید، و پس از آنکه [در شروع جنگ] آنچه را از پیروزی و غنیمت دوست داشتید، به شما نشان داد [از فرمان پیامبر در رابطه با حفظ سنگر] سر پیچی کردید، برخی از شما دنیا را می خواست و برخی از شما خواهان آخرت بود، سپس برای آنکه شما را امتحان کند از [پیروزی بر] آنان بازداشت و از شما درگذشت؛ و خدا بر مؤمنان دارای فضل است.
تفسیر قرآن
از آنجا كه بعضي از مسلمانان بعد از شكست در احد با خود مي گفتند: «مگر خدا وعده پيروزي به ما نداده بود، پس چرا شکست خورديم؟» در اين آيه مي فرمايد: «در جنگ احد قطعاً خداوند وعده خود را به شما در مورد پيروزي بر دشمن تحقّق بخشيد؛ چون در آغاز جنگ، که به فرمان خدا و رسولش بوديد، به اذن خدا آنها را تار و مار مي كرديد؛ ولي وقتي كه سست شديد و در كار جنگ اختلاف نموديد؛ و بعد از آن كه خداوند چيزي را كه دوست مي داشتيد (پيروزي) به شما نشان داد، نافرماني كرديد، چون گروهي از شما طالب دنيا و گروهي طالب آخرتيد؛ شما را از غلبه بر آن ها بازداشت، تا شما را بيازمايد و مؤمن از منافق متمايز گردد؛ ولی با اين همه خدای تعالیٰ به فضل و کرمش از خطای شما صرف نظر کرد؛ چون خدا بر مؤمنان فضل و بخشش دارد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر