سوره آل عمران - آیه 145 - جزء 4
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتَابًا مُّؤَجَّلًا ۗ وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا ۚ وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
معنای آیه
و هیچ کس جز به مشیّت و فرمان خدا نمی میرد. سرنوشتی است مقرّر شده و هر که پاداش دنیا را بخواهد [اندکی از آن] به او می دهیم، و هر که خواستار پاداش آخرت باشد، او را از آن می بخشیم؛ و یقیناً سپاس گزاران را پاداش خواهیم داد.
تفسیر قرآن
بعد از سرزنش فرارکنندگان از جنگ مي فرمايد: «كسی جز به اذن خدا نمی ميرد، كه اين سرنوشتي مدّت دار و معيّن است». يعني خدا براي هر کسي اجلي مقرّر فرموده؛ بنابراين، اگر مرگتان نرسيده بود، در ميدان هم مي مانديد و مي جنگيديد، کشته نمي شديد، بلکه هم پيروز مي شديد و هم پاداش اخروي بزرگ داشتيد. ولی هركه ثواب دنيا بخواهد مقداري از خواسته اش را به او عطا مي کنيم و کسانی را که با جان خود شکرگزار بودند به زودی پاداش خواهيم داد.
از پاداش دنيا به «ثَوابَ الدُّنْيا» تعبير شده؛ اما از پاداش آخرت به «حُسْنَ ثَوابِ الآخِرَةِ» یاد شده؛ زيرا پاداش دنيا آميخته با ناملايمات و بالاخره فناست، ولی پاداش آخرت سراسر حُسن است.
امام باقر (ع) فرموده: علي (ع) در روز احد شصت و يک زخم برداشت و پيامبر اکرم (ص) «ام سليم» و «ام عطيّه» را دستور داد، که به معالجه ی زخم هايش بپردازند. ولي آن ها با نگراني به پيامبر(ص) عرض کردند: ما هر زخمي را که مي بنديم ديگري خونريزي مي کند، ما از جان علي (ع) بيمناکيم. پيامبر (ص) و جمعي از مسلمانان به عيادتش رفتند، در حالي که بدن آن حضرت يک پارچه زخم بود. پيامبر (ص) بدن او را مسح کرد و فرمود: کسي که در راه خدا اين چنين ببيند، آخرين درجه مسئوليّت خود را انجام داده است و زخم هايي که پيامبر اکرم (ص) دست مي کشيد به زودي التيام مي يافتند. علي (ع) گفت: «ألحمد لله، که با اين همه فرار نکردم و پشت به دشمن ننمودم.» (مجمع)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر