تفسیر قرآن

بعد از اين که فرمود: «بهشت براي پرهيزگاران آماده است» در اين آيه اوصاف متّقين را به ترتيب جايگاهشان برمی شمرد ومی فرمايد: «پرهیزکاران «پرهيزگاران در راحتي و رنج انفاق مي کنند و خشم خود را فرو می خورند و از خطای خلق می گذرند و خدا نيکوکاران را دوست دارد.»

فرو بردن خشم بسيار خوب است امّا كافى نيست؛ زيرا ممكن است به صورت كينه و عداوت در دل انسان بداند؛ بلکه برای از بین بردن ریشه عداوت بايد «كظم غيظ» توأم با «عفو و بخشش» باشد، البتّه عفو از كسانى كه شايسته آنند نه کسانی كه عفو باعث جرأت بيشتر آن ها مى‏شود.

پيامبر اكرم (ص) فرمودند: «فرو برنده خشم چون شمشير زننده در ميدان جهاد است به روي دشمنان خدا و خدا دلش را سرشار از شادي گرداند.» (مجمع البيان)

پيامبر اکرم (ص) فرمود: خدا جاهل سخيّ را از عالم بخيل بيشتر دوست دارد. (ابوالفتوح)

پيغمبر اكرم (ص) فرمود: «سخاوت درختي است در بهشت و شاخه هايش به دنيا سركشيده، هركه به يكي از آن ها درآويزد او را به بهشت مي كشاند و بخل درختي است در دوزخ كه شاخه‏ هايش به دنيا سر برآورده و هركه به شاخه‏ اي از آن بياويزد او را به دوزخ برد.» (مجمع)

پيامبر اكرم (ص) فرموده: هيچ مردي از مظلمه‏ اي عفو و گذشت نكرد، مگر آن كه خدا به وسيله آن عزّتي به او عنايت فرموده است. (مجمع)

و پيامبر اكرم (ص) فرمود: «هر كس خشم خود را فرو برد در حالي كه مي تواند به آن ترتيب اثر دهد و انتقام گيرد؛ خدا در قيامت وجود او را يك پارچه سُرور سازد.» و در خبر ديگر است: «خدا وجودش را در قيامت در مهد امن نگه می دارد.» (مجمع البيان)

اميرامؤمنين (ع) فرمود: «سخي به خدا و بهشت و مردم نزديك است و از دوزخ به دور مي باشد و بخيل از بهشت و مردم به دور است و به دوزخ نزديك.» (مجمع البيان)

امام علي (ع) به امام حسن (ع) وصيّت كرد: خشم خود را فرو بر، چون من جرعه اي نديدم، كه پايانش شيرين تر و لذيذتر از خشم باشد. (الكاشف)

يکي از کنيزان امام سجّاد (ع) وقتي آب به دستش مي ريخت، ظرف آب از دستش افتاد و آن حضرت را مجروح ساخت. امام از روي خشم سر بلندکرد. کنيز گفت: خدا فرموده: «وَالکاظِمينَ الغَيظَ». حضرت فرمود: غيظم را فرو بردم. کنيز گفت: «وَالعافينَ عَنِ النّاسِ» حضرت فرمود: تو را بخشيدم، خدا بر تو ببخشد. کنيز گفت: «وَاللهُ يُحِبُّ المُحْسِنينَ». حضرت فرمود: تو را در راه خدا آزاد کردم. (درّ منثور و مجمع البيان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر