تفسیر قرآن

بعد از خواندن مردم به اطاعت از خدا و رسول؛ در اين آيه براي تشويق نيکوکاران مي فرمايد: «براي رسيدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتي كه به پهناي آسمان ها و زمين است بشتابيد، که براي پرهيزگاران آماده است.

از جمله : «جَنَّةٍ عَرضُهَا السَّماواتُ وَالاَرضُ» و : «کَلّا، لَو تَعلَمونَ عِلمَ اليَقينِ، لَتَرَوُنَّ الجَحيمَ: هرگزچنين نيست، اگر علم اليقين داشته باشيد، به یقین دوزخ را خواهيد ديد.»(تکاثر 5) برمی آيد که بهشت و دوزخ در باطن اين جهان و محيط بر اين عالم اند، همانند عالم جنين كه درون عالم دنياست.

و از «اُعِدَّت لِلمُتَّقينَ» برمي آيد، که بهشت و جهنّم هم اکنون ساخته شده اند؛ زيرا بنا بر آيات و احاديث بهشت و جهنّم را مردم با اعمال نيک و بدشان براي خود مي سازند؛ ازاين رو، همه ی کساني که تا کنون زيسته اند، بهشت يا جهنّم براي خود ساخته اند؛ هر چند الآن مردم در عالم برزخ هستند، تا روزی که اسرافیل در صور بدمد و با حیات جدید یافتن و حساب و کتاب بهشتیان به بهشت و جهنّمیان به جهنّم بروند.

شخصي از پيامبر اکرم (ص) پرسيد: «اگر بهشت به وسعت آسمان ها و زمين است، پس جهنّم در كجاست؟» پيامبر (ص) فرمود: «منزّه است خدا،‌ زماني كه روز مي آيد شب كجاست؟» يعني حساب آخرت از حساب دنيا جداست. چنان كه در روايت است، كه قبر يا باغي از باغ هاي بهشت است و يا گودالي از گودال هاي جهنّم و نيز روايت شده، كه قبر مؤمن به اندازه ديدش وسعت پيدا مي كند. (مجمع البيان و درّ منثور)

امام على (ع) در تفسير اين آيه فرمودند: «سارعوا الى أداء الفرائض» براى انجام تكاليف الاهى بر يكديگر سرعت بگيريد. (كافى، ج 2، ص 110)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر